Mega drop-down menu to wciąż dość nowe i wzbudzające kontrowersje rozwiązanie, rzadko stosowane w rodzimych projektach. Ten typ nawigacji nie sprawdzi się w każdej witrynie i przy każdym modelu biznesowym, jednak tam gdzie jest adekwatny może znacznie zwiększyć użyteczność serwisu.

Nowe rozwiązanie zostało pobłogosławiony przez Jacoba Nielsena i wydawało się, że szturmem weźmie serca projektantów, wypierając częściowo standardowe menu rozwijane. Dość szybko pojawiały się jednak kolejne wątpliwości ze strony SEO i użyteczności, stawiające wykorzystanie tego typu nawigacji pod znakiem zapytania. Jak większość rozwiązań w dziedzinie projektowania interfejsów nie jest ono lekiem na wszelkie bolączki projektanta czy architekta informacji, jednak wiele zarzutów wydaje się być przesadzonych. Poniżej opisałem najważniejsze wady i zalety tego rozwiązania.

Pojawienie się wielkich drop-downów zostało przywitane z aplauzem przez tych, którzy mieli do czynienia z projektowaniem złożonych serwisów ze znaczną ilością treści. Pozwala bowiem na zgrabne zaplanowanie nawigacji tam, gdzie wcześniej męczono się z problemem zbyt wielu poziomów nawigacji, nadmiernej liczby głównych kategorii, łatwego dostępu do jak największej liczby podstron.

Pamięć krótkotrwała

Jak wiadomo – jest bardzo ograniczona. Jedną z wytycznych przy projektowaniu użytecznych interfejsów jest niewymaganie od użytkowników utrzymywania zbyt wielu informacji w pamięci. Wymagania tego nie spełniają tradycyjne drop-downy. Przy ich zastosowaniu musimy rozwinąć submenu każdej nadrzędnej kategorii z osobna, aby przejrzeć dostępne strony. Zorientowanie się w treści wymaga od internauty przechowania sporej ilości informacji w pamięci. Natomiast mega drop-down wykorzystuje ideę tzw. teorii zewnętrznego magazynu pamięci. Mówi ona o tym, że duża pojemność pamięci krótkotrwałej nie jest nam potrzebna, ponieważ otaczające środowisko jest naszym zewnętrznym magazynem pamięciowym – jeśli potrzebujemy jakiejś informacji, wystarczy „pobrać” ją z otoczenia. Żeby było to efektywne musimy jednak bardzo dobrze wiedzieć, gdzie poszukiwać potrzebnych informacji, a te z kolei muszą być łatwo dostępne. Mega drop-down menu z powodzeniem wykorzystuje te prawidłowości. Wystarczy rozwinąć panel poszczególnych kategorii i w mgnieniu oka możemy zapoznać się z całą strukturą strony – bez konieczności rozwijania kolejnych list. Oczywiście nie można przesadzać z liczbą linków w nawigacji – ich zbytnie nagromadzenie zmniejszy czytelność nawigacji. Ważne są także czytelne, wyróżnione nadrzędne kategorie oraz czytelna wizualna prezentacja linków. Jeśli linków jest zbyt wiele, czasem warto rozważyć zamieszczenie w nawigacji tylko najważniejszych z nich.

Wygoda korzystania

Dobrze zaprojektowany mega drop-down może także zwiększyć wygodę korzystania z serwisu. Choć ocenianie użyteczności przez pryzmat liczby kliknięć koniecznych do dotarcia do poszczególnych podstron jest przeceniane przez laików, to jednak możliwość szybszego dostępu do informacji przy zastosowania maga drop-down menu należy uznać za jego dużą zaletę.
Nawigowanie w dużym serwisie przy zastosowaniu mega drop-down menu jest też po prostu wygodniejsze. O wiele łatwiej zyskać orientację i wybrać odpowiedni link mając łatwy ogląd całej struktury serwisu.

Lepsza prezentacja treści serwisu

Nawigacja jest niezwykle ważnym elementem komunikatu strony. Przy dobrze przygotowanej architekturze informacji pozwala użytkownikom szybko uzyskać odpowiedź na pytania: o czym jest ten serwis, jakie treści zawiera, co można w nim zrobić. Starannie dobrane kategorie oraz zgrupowane pod nimi linki pozwalają internautom na szybki przegląd treści oferowanych przez witrynę. Te informacje są znacznie bardziej konkretnie miarodajne niż slogany reklamowe i banery, które użytkownicy często po prostu pomijają lub traktują je z dużą rezerwą.
Obszerny panel w tego rodzaju nawigacji pozwala także na efektywniejsze grupowanie, kategoryzowanie informacji, dzięki czemu łatwiejsze jest dotarcie do pożądanych informacji.

Aspekt estetyczny

Większa przestrzeń na elementy nawigacji może zostać wykorzystana na zwiększenie rozmiaru czcionki, a przez to czytelności serwisu, dodanie ikon czy innych elementów graficznych które podkreślają znaczenie poszczególnych kategorii. Cenna jest także sama możliwość zwiększenia ilości światła w nawigacji – często nadmiernie upakowanej w przypadku tradycyjnego drop-downa. Decydując się dodanie jakichś elementów dekoracyjnych do nawigacji należy pamiętać, aby nie zatracić przejrzystości i nie obniżyć przez to akordancji samych linków.
Pod adresem mega drop-down pojawiają się także zarzuty. Najważniejszy z nich dotyczy wpływu przyrostu linków na każdej z podstron na wyniki w wyszukiwarkach.

SEO

Często spotykanym zarzutem ze strony SEO jest to, że wzrost linków z powodu rozbudowanej nawigacji obecnej na każdej podstronie zbytnio wyrównuje wartość poszczególnych linków w serwisie. Wydaje się jednak, że problem ten pojawia się w przypadku bardzo rozbudowanej nawigacji, kiedy mowa jest o kilkuset linkach na stronie. Część osób twierdzi, że powoduje to spadek pozycji w rankingach wyszukiwarek, inni zupełnie nie zgadzają się z tym zdaniem. Na dzień dzisiejszy brak danych, które pozwoliłyby na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Problem ten chyba niepotrzebnie jest podnoszony w przypadku mega drop-down menu zawierającego kilkadziesiąt linków.

Zasłanianie treści

Z naszego doświadczenia wiemy, że dość często zdarza się, że klienci są przeciwni zastosowaniu mega drop-downa. Mimo iż to rozwiązanie podoba im się jako takie, to obawiają się przesłaniania treści na stronie przez rozwinięty panel. Odnosi się to szczególnie baneru czy innych informacji na stronie głównej. Tutaj wiele zależy od modelu biznesowego w jakim funkcjonuje serwis internetowy. Jeśli właściciel witryny czerpie znaczące korzyści z zamieszczanych reklam, to zasłanianie reklamowego baneru na stronie głównej jest problematyczne. W tym przypadku mega drop-down najczęściej nie jest dobrym rozwiązaniem.

Co innego jednak, kiedy na stronie nie zamieszcza się reklam. W tym przypadku wątpliwości co do zasłaniania treści zwykle kwituję komentarzem, że jeśli internauta będzie chciał obejrzeć baner czy innego informacje zamieszczone bezpośrednio pod nawigacją, to z pewnością nie będzie ich zasłaniał rozwiniętym menu. Wydaja się, że w takim przypadku ten problem nie ma większego znaczenia. Nie warto z tego powodu rezygnować z mega drop-downa tam gdzie znacznie zwiększyłby on wygodę korzystania z serwisu.

Rozmiar ma znaczenie

Niektórzy z ekspertów wśród wad tego typu nawigacji wymieniają nadmierne wymagania stawiane pamięci krótkotrwałej. Może to zaskakiwać wobec często przytaczanego argumentu na plus mówiącego o zmniejszeniu wymagań pamięciowych stawianych użytkownikowi. Te zastrzeżenia odnoszą się tylko do nadmiernie rozbudowanych rozwijanych paneli, na których znajduje się często nawet kilkaset linków. Oczywiście nie jest to zarzut wobec samego rozwiązania, ale sposobu jego wykorzystania. To że mega drop-down jest bardziej pojemny niż inne typy nawigacji, nie znaczy że można bezrefleksyjnie upychać na nim dziesiątki linków. To nie ułatwi użytkownikom wyszukiwania właściwych informacji, ale raczej zdezorientuje ich i zniechęci do wyszukiwania właściwej opcji.

Podsumowując, mega drop-down menu to rozwiązanie, które w niektórych projektach może okazać się strzałem w dziesiątkę i warto je stosować, jednak jak w przypadku innych elementów – należy to robić rozsądnie. Rozwiązanie to ma służyć zwiększeniu przejrzystości nawigacji i ten cel projektant interakcji powinien mieć zawsze na uwadze podczas tworzenia tego typu nawigacji.